Ντομάτα: η κόκκινη απόλαυση!

Γεννήθηκε στο Περού και… μεγάλωσε στην Ευρώπη. Έγινε διάσημη για τα πολύτιμα συστατικά της, αλλά και για την αξεπέραστη νοστιμιά της. Έχει μεσογειακό ταμπεραμέντο, πλούσιες… καμπύλες και κυρίως μένει αξέχαστη για την ιδιαίτερη γεύση της! Ο λόγος, φυσικά, για την ντομάτα, που την απολαμβάνουμε φρέσκια με τυρί και φρεσκοψημένο καρβέλι, αλλά και μεταμορφωμένη σε χίλιες δυο πεντανόστιμες συνταγές, όπως στη σάλτσα για υπέροχες μακαρονάδες, στις λαχταριστές πίτσες, στα λαδερά φαγητά, στις σαλάτες, στα πιάτα με κοκκινιστά, αλλά και στα σάντουιτς. Ας ανακαλύψουμε παρέα τα μικρά νόστιμα μυστικά της…

Κείμενο: Ιωάννα Παραβάλου

Το άρωμά της μας θυμίζει καλοκαίρι και η δροσερή, γεμάτη γεύση της μας ξετρελαίνει όπως κι αν τη δοκιμάσουμε. Συνηθίσαμε, βέβαια, να τρώμε ντομάτες όλο το χρόνο χάρη στα θερμοκήπια, όμως η εποχή της ντομάτας είναι αναμφίβολα το καλοκαίρι. Kατακόκκινη και ζουμερή, «πρωταγωνιστεί» χρόνια στις σαλάτες μας και φτιάχνει τις πιο νόστιμες σάλτσες. Ωστόσο, η ντομάτα δεν είναι μόνο μία: Οι βοτανολόγοι μετρούν δεκάδες είδη (ροζ ντομάτες, ντομάτες που δεν κοκκινίζουν ποτέ, ντομάτες-τσέρι, ντομάτες μπονσάι, πομοντόρο κ.λπ.).

Είναι εξαιρετική πηγή βιταμινών Α, C και Κ, καλίου και μαγγανίου. Επίσης, είναι πολύ πλούσια σε βιταμίνη Ε (α-τοκοφερόλη), θειαμίνη, νιασίνη, βιταμίνη Β6, φυλλικό οξύ, μαγνήσιο, φώσφορο, χαλκό και β-καροτένιο.
Οι βιταμίνες, τα μέταλλα και τα ιχνοστοιχεία της ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστημα, προστατεύουν από τον καρκίνο, ρυθμίζουν το σάκχαρο, βοηθούν στη μείωση της χοληστερίνης και ενισχύουν τα οστά.
Η ντομάτα βοηθά την άμυνα του οργανισμού μας με την αυξημένη αντιοξειδωτική δράση της, χάρη στο πολύτιμο λυκοπένιο που περιέχει, ενώ παραμένει μια τροφή με ελάχιστες θερμίδες, που μας χαρίζει ενέργεια και μας ομορφαίνει!

Οι συνδυασμοί της στη μαγειρική είναι ανεξάντλητοι… Από τις πλούσιες σαλάτες (με «κορυφαία» τη χωριάτικη σαλάτα), τον ντάκο, τα λαδερά, τα γεμιστά, τις πλούσιες σάλτσες για τα ζυμαρικά μας, τις αγαπημένες μας πίτσες, τα παραδοσιακά κοκκινιστά πιάτα της ελληνικής κουζίνας… η ντομάτα είναι σίγουρα η «πρωταγωνίστρια» της καλοκαιρινής γεύσης μας και όχι μόνο…

Πώς διαλέγουμε τις καλύτερες

Είτε ψωνίζουμε στα μεγάλα σούπερ μάρκετ, είτε στη λαϊκή ή στο μανάβη της γειτονιάς μας, καλό είναι να γνωρίζουμε μερικά μυστικά για να διαλέγουμε πάντα τις καλύτερες ντομάτες….

  • Η φρέσκια καλή ντομάτα πρέπει να είναι σφιχτή, βαριά, χωρίς κιτρινίλες και χτυπήματα.

  • Όταν τη μυρίζουμε, πρέπει να έχει το άρωμα της φρεσκοκομμένης ντομάτας και όχι να είναι άοσμη.

  • Η καλύτερη εποχή της είναι το καλοκαίρι, γιατί τότε ωριμάζει υπαίθρια και φυσιολογικά, κάτω από το ζεστό καλοκαιρινό ήλιο. Άλλωστε, και η καταγωγή της είναι από θερμές περιοχές και δεν την ευνοεί το κρύο.

Τι είναι το θαυματουργό λυκοπένιο;

Πρόκειται για ένα πολύτιμο συστατικό που περιέχεται σε μεγάλη ποσότητα στην ντομάτα. Είναι αυτό που την κάνει να κοκκινίζει (όχι από ντροπή, αλλά από υγεία) και την κατατάσσει στις πιο ωφέλιμες τροφές του διαιτολογίου μας. Στην ουσία, το λυκοπένιο είναι μια φυτοχημική ένωση, που «συγγενεύει» στενά με τη Β-Καροτίνη. Υπάρχουν σοβαρές ιατρικές μελέτες που συμφωνούν ότι η κατανάλωση του λυκοπένιου σε μεγάλες ποσότητες συσχετίζεται θετικά με την προστασία από διάφορες σοβαρές ασθένειες, όπως ο καρκίνος του προστάτη, του μαστού, του ενδομη­τρίου, των πνευμόνων και του παγκρέατος.

Μικρά μυστικά!

  • Η μαγειρεμένη με ελαιόλαδο ντομάτα έχει περισσότερα θρεπτικά συστατικά από την ωμή. Η απορρόφηση και η συγκέντρωση του λυκοπενίου φαίνεται να είναι υψηλότερη όταν η ντομάτα είναι μαγειρεμένη, γι’ αυτό προτιμάμε να καταναλώνουμε ψητές ντομάτες ή σάλτσες ντομάτας.

  • Όταν ετοιμάζουμε μια σάλτσα ντομάτας για κάποιο φαγητό (μαγειρευτά, ζυμαρικά, πίτσες, κρεατικά, θαλασσινά…) καλό είναι στο τελείωμα του μαγειρέματος να προσθέτουμε ένα κουταλάκι του γλυκού ζάχαρη, γιατί σπάει την οξύτητά της.

  • Οι αποξηραμένες ή λιαστές ντομάτες είναι πλούσιες σε Β- Καροτίνη και παράλληλα διατηρούν όλα τα πολύτιμα συστατικά της φρέσκιας.

  • Τα τυποποιημένα προϊόντα ντομάτας, όπως ο συμπυκνωμένος ή απλός χυμός, ακόμη και ο πελτές, περιέχουν μεγάλη ποσότητα λυκοπένιου.

  • Η κατανάλωση ενός ποτηριού με χυμό ντομάτας καθημερινά βοηθάει στην καλή λειτουργία του οργανισμού μας, χάρη στην αντιοξειδωτική της δράση!

  • Το «πάντρεμα» του έξτρα παρθένου ελαιόλαδου με την ντομάτα (είτε πρόκειται για μια φρέσκια σαλάτα, είτε για μια πλούσια σε νοστιμιά σάλτσα για ζυμαρικά ή πίτσες) δεν είναι μόνο μια γευστική απόλαυση, αλλά αποτελεί κι έναν ιδανικό διατροφικό συνδυασμό!

  • Καλό είναι να μην ξεφλουδίζουμε τις ντομάτες, γιατί η φλούδα τους (όπως και ολόκληρο το λαχανικό) είναι πολύ πλούσια σε λυκοπένιο (που έχει την ιδιότητα να μη χάνεται στο μαγείρεμα), καθώς και σε φυτικές ίνες, πολύτιμες για ολόκληρο τον οργανισμό, κυρίως για την υγεία του πεπτικού μας συστήματος.

  • Εάν παρ’ όλα αυτά πρέπει να τις ξεφλουδίσουμε για κάποιο λόγο, για να το πετύχουμε εύκολα, βουτάμε τις ντομάτες πρώτα για 30 δευτερόλεπτα σε καυτό νερό και μετά τις αφήνουμε να κρυώσουν. Η φλούδα τους θα φύγει εύκολα με ένα μαχαιράκι.

Πώς φτιάχνουμε λιαστά ντοματάκια Αγοράζουμε μακρόστενα ώριμα ντοματάκια Pomodoro και τα κόβουμε κατά μήκος στα δύο. Τα στρώνουμε σε ξύλινη επιφάνεια με τη σάρκα προς τα πάνω και τα αλατίζουμε. Τα αφήνουμε στον ήλιο να ξεραθούν και τη νύχτα τα μαζεύουμε. Τα διατηρούμε σε αποστειρωμένα γυάλινα βάζα.

Ιδέες για να απογειώσουμε τη γεύση μας!

Τις ντομάτες μπορούμε να τις απολαύσουμε με πολλούς νόστιμους τρόπους. Σας δίνουμε μερικές καλές ιδέες που θα δυναμιτίσουν τη γεύση σας και θα εντυπωσιάσουν την παρέα σας…

  • Κρύα ντοματάκια γεμιστά:

Κόβουμε το επάνω μέρος από τις ντομάτες και τις αδειάζουμε με ένα κουταλάκι από το περιεχόμενό τους. Κρατάμε τα καπάκια τους. Ετοιμάζουμε ένα μείγμα από τυρί κρέμα, πολτό ελιάς, τυρί φέτα, κρεμμυδάκι φρέσκο, πράσινη και κόκκινη πιπεριά, λίγο άνηθο και ψιλοκομμένο μαϊντανό. Με αυτό το μείγμα γεμίζουμε προσεκτικά τα ντοματάκια μας και κλείνουμε με το καπάκι τους. Είναι μια δροσερή και πλούσια σε γεύση πρόταση για τα καλοκαιρινά βράδια με καλή παρέα…

  • Μια τέλεια και εύκολη σάλτσα για… πολλές χρήσεις!

Με απλά υλικά και πολλή φαντασία θα φτιάξουμε μια πεντανόστιμη σαλτσούλα, που θα μπορούμε να τη χρησιμοποιήσουμε σε μια ωραία, πλούσια μακαρονάδα ή σε μια αφράτη καλοψημένη πίτσα μαζί με τα υπόλοιπα υλικά που αγαπάμε (όπως τυρί, ζαμπόν, μπέικον, λουκάνικο, μανιτάρια, πιπεριά και πολλά άλλα…). Μπορεί ακόμη να συνοδεύσουμε και ένα φαγητό με ρύζι.

Τα υλικά μας: 4-5 φρέσκες ντομάτες (ώριμες) τριμμένες στον τρίφτη ή ψιλοκομμένα ντοματάκια σε χάρτινη ή μεταλλική συσκευασία, 2 κουταλιές της σούπας ντομάτα πελτέ, 2 σκελίδες σκόρδο, 2 κρεμμύδια ψιλοκομμένα, 3 κουταλιές της σούπας φρέσκο βασιλικό ψιλοκομμένο, ελαιόλαδο, αλάτι, πιπέρι φρεσκοτριμμένο, ρίγανη και ένα κουταλάκι ζάχαρη. Έναν κύβο με ζωμό λαχανικών (προαιρετικά).

Πώς τη φτιάχνουμε: Σε βαθύ αντικολλητικό τηγάνι με καπάκι ή σε κατσαρολάκι σοτάρουμε το κρεμμύδι με λίγο ελαιόλαδο. Ρίχνουμε και το σκόρδο. Ανακατεύουμε καλά για λίγο με ξύλινη κουτάλα και προσθέτουμε την τριμμένη ντομάτα και τον πελτέ. Προσθέτουμε λίγο νερό, τον κύβο με ζωμό λαχανικών (προαιρετικά), αλάτι, πιπέρι και τη ρίγανη. Σκεπάζουμε το σκεύος και αφήνουμε να σιγοβράσει σε χαμηλή φωτιά για μισή ώρα περίπου. Λίγο πριν το τελείωμα της σάλτσας, προσθέτουμε τον ψιλοκομμένο βασιλικό, ανακατεύουμε και αφήνουμε να πάρει δυο-τρεις βράσεις ακόμη. Κατεβάζουμε από τη φωτιά και η σάλτσα μας είναι έτοιμη!

Ποιος μπορεί ν’ αντισταθεί σε μία πίτσα Caprese;
Με λεπτή, αφράτη ή παραδοσιακή ζύμη, ξεροψημένη ή μη, με μπόλικο λιωμένο τυρί και πολλά άλλα υλικά που εμπλουτίζουν τη γεύση της, η πίτσα είναι η λατρεμένη μας απόλαυση! Δύσκολα μπορούμε να της αντισταθούμε. Από τις πιο αγαπημένες μας είναι η πίτσα Capreze, που φτιάχνεται με πεντανόστιμη σάλτσα ντομάτας, λαχταριστή μοτσαρέλα με ιδιαίτερη, πλούσια γεύση και από πάνω στολίζεται με κομμάτια φρέσκιας μοτσαρέλας, πέστο βασιλικού και φετούλες φρεσκοκομμένης ντομάτας. Από τις μικρές απολαύσεις που αξίζει να γευτούμε εδώ και τώρα!

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *